ФОҶЕА

Нусрат РАҲМАТ

Ба Миршариф Хӯҷев бахшида мешавад

1

  Оё шумо боре ба занони заҳру заққум, нафрат ва ғазабаш дар як ҷой муҷассамшуда дуҷор шуда,  гоҳо ба  дуои бади нестдарҷаҳони онҳо эътибор додаед, аниқтараш,  мағзи онҳоро шикаста дидаед? Ба фикрам, тадқиқотчиён  дар байни мардум гашта, ҳамчун суруду тарона, зарбулмасалу  мақол,  чистону афсона дуои бади мардумиро ҳам  ҷамъ кунанд,  бад намешавад.

  Модаркалонам  (модари модарам) гоҳ-гоҳ  падарамро бо  ибора ва ташбеҳҳои нав ба нав  дуои бад карданашро шунида, ба чунин хулоса омадаам ман. Аксари онҳо дар  ёди ман сахт нақш баста  мондааст:

ЭНГ АШАДДИЙ КАЛЛАКЕСАР

 Чикатило!

Бу совуқ фамилия ҳойнаҳой қулоғингизга чалинган чиқар 1991 -1992 йиллар давомида ана шу хунхўр ҳақида ёзмаган газета–журналлар кам
қолди. Туғри, ахборотлаар бир–биридан фарқ қилар: рўзномалардан бири Чикатило йигирмадан
ортик қиз–жувонни зўрлаб, кейин чавақлаб таш- лаганини ёзса, ўзгаси анна шу рақамни ошириш
ёки қуюқроқ ранг бериш пайида бўларди. Жиноят
тафсилотлари ҳам шунақа: хақиқат билан афсона ўртасидаги чизиқни ҳамиша ҳам илғаб бўлмасди.

НООМАДЙ

(Қиссаи воқеӣ)

  Чӣ аз ҷиҳати  ҷуғрофӣ, чӣ табиӣ ва чӣ  иҷтисодӣ тақдир ба ҷағалбойиҳо дасти росташро дароз кардааст гӯем, муболиға намешавад.   Аз болои  кӯҳ, обест равон, ки  ба  санги  як осиёбро гардонидан кувваташ мерасад ва  зимистону тобистон ҷорист. (Баҳорон ба аспи ҷаҳл савор шуда, роҳ ва пулҳоро вайрон карданаш хуб нест,  албатта).  Он тарафаш ба шаҳр ҳам наздик. Ягон санг пасттар  шоҳроҳе мегузарад, ки  ду вилоятро ба ҳам пайваст мекунад.

  Ҳамаи инро ба эътибор гирифта, агар ҷағалбойиҳоро  кӯҳ ҳам, шаҳр ҳам таъмин мекунад гӯем, хато намешавад. Дар замони шӯроҳо гарчанд деҳа гоҳ ба тасарруфи лесхоз (хоҷагии ҷангал), гоҳ ба   ихтиёри колхоз (хоҷагии ҷамоавӣ) гузашта истода, зиндагии мардуми ин ҷой аз ҳамсояҳо чандон фарқ накунад ҳам, бо  як қонунияти дохилӣ мегузашт. Дар ин давр деҳа аз доманаи кӯҳистон  хеле ба пастӣ фаромада,  сатҳи хонаву ҷойҳо васеъ шуданд, бомҳои шиферпӯш пайдо шуданд. Хуллас, “меҳмон”е бо номи “сивилизатсия” дар ин ҷо низ дар накӯфта намонд. Ҳоло онҳоро номбар кардан зиёдатист.

ОГОҲ ШАВЕД, МАЙДОНИ МИНА!

(Воқеа ва андеша)

  Дар солҳои навадуми садаи гузашта аҳволи давлатамон хеле вазнин шуда монд. Воҳимаи душвории нон ёфтан барои  зиндагӣ авҷ гирифт.  Аз таъмини рӯзгор  ба андеша афтода   аз Тошканд ба Самарқанд кӯчиданро ихтиёр кардем: дар ин ҷой як порча замин дорем, замбӯри асал парвариш карда  зиндагӣ кунем ҳам  мешавад...

  Ман қутиҳои замбӯри асалро бештар  ба кӯҳистони Ургут ва Бахмал мебарам.  Ба сабаби он, ки  дар болои кӯҳ мина мондаанд, подабон ва чӯпонҳо  молу гӯсфандҳои худро ба он ҳудуди хавфнок намедароварданд. Замбӯри асал бошад, аз мина натарсида шаҳд мекашонад. Дар он ҷойҳо бинобар чорво нагаштанаш сабзаву гулҳои кӯҳӣ бисёранд.