ИБЛИС КУЛБАСИ ЁКИ ОБИЙ

 

ИБЛИС КУЛБАСИ ЁКИ ОБИЙ

 

    "БУНИ ҲАЁТ ДЕБДИЛАР ЁКИ ўғлим Улуғбекнинг кундалиги"  романидан

     Бу машъум уй ҳақида аввал ёзганман.
«Концлагер товуқлари» бобидаги мана бу мисраларни хотирласангиз кифоя.
«1975 йили вилоятнинг мафкура ишлари бўйича котиби ўз ўйнаши билан шу ердаги меҳмонхонага норасмий яъни хуфёна ташриф буюради. Албатта, туни билан кайфу сафо, ҳалиги ишлар... Эрталаб улар чиқаверишмагач, қоровул хавотирланиб, эшикни тақиллатади. Садо бўлмагач, раҳбарларга хабар етказади. Улар ҳам ошиқ-маъшуқларни уйғотолмагач, эшикнинг ошиқ-маъшуқини бузишади. Кириб қарашса, бахтиқаро ўйнашлар ваннада Одам Ато билан Момо Ўаво кийгизиб юборган либосда бандаликни бажо келтириб қўйишибди».
Албатта, шов-шув, текшир-текшир, дегандай. Терговчилар бу юмуш билан уюшган, тажрибали мафия (етмишинчи йилларда-я!) шуғулланганини тахминлашади. Уларнинг фикрича, ўша гуруҳ қурбонини кузатиб юради; ваннага кирган заҳоти ташқаридан туриб, қувурга электр токи тегизади.

НОХУШ ХАЁЛЛАР

 

НОХУШ ХАЁЛЛАР

Етмиш ёшдан ошган (аниқроғи, етмиш тўртга кирган) қотма, бўйчан, сийрак сочлари оқарган, тишларининг ясамалиги сезилиб турадиган, юрганда андак энкайиб, эҳтиёткорлик билан қадам ташлайдиган, нигоҳлари хиралашган,  кўзойнаги остидан сал анқайиб қарайдиган, кўринишда сокин, хотиржам бўлса-да, салга асабийлашиб, серзарда бўладиган, касалванд, жиззаки чолни  кўз олдингизга келтира оласизми? 

Ана шу одам, менман.

Ваҳоб Кабирович Кабиров, дейишади каминани.

Менинг ёшимдагилар, одатда, қачонлардир қилган амаллари билан мақтаниш, ўзларини минбар ва ҳайъатга уриш, ҳукуматга ҳуда-беҳуда ҳамду сано ўқиш, тобут бошида нутқ сўзлаш; хотиралар, гоҳида шеър  ёзишга мойил бўлишади. Булар бари менинг табиатимга зид. Худо сақласин! Ҳатто газетачиларнинг «бахтли кексалик», «нуроний отахонлар» сингари ибораларига киноя ва писхандлик билан қарайман; назаримда, булар бари жуда шалдироқ, носамимий тўқималар бўлиб туюлади. Илоҳим адашган бўлайин-у, етмишдан кейин русларнинг «Старость не радость» деган нақли мазмун, моҳияти билан ҳамманинг эшигини нохуш тақиллатаверади. Ҳатто баҳор тароватидан, мусиқанинг сеҳрли оҳангидан, нозанин  чеҳралардан лаззатланишингга  касалликлар, нохуш хотиралар, ўлим ҳақидаги дилингни сиёҳ  қиладиган ногаҳоний фикрлар ва бошқа  ожизликлар халақит бераверади.

ДАР САНАТОРИЯ

 

Агар ба оромгоҳи деҳаи Обигарм,  ки  дар баландии ду санг болотар  аз деҳа ба қаторкӯҳҳои Туркистон пайваст шуда  рафтааст баҳо доданӣ бошем,  хеле оддӣ ва мӯъҷаз будани онро  ба эътибор гирифтанамон лозим аст. Онҳое, ки дар истироҳатгоҳҳо, курорт ва санаторияҳои шаҳрҳои дигар шудаанд, ба ин  ҷой омада рӯй турш карданашон ҳеҷ гап не.

         Деворе ки тақрибан ба қади одам баробар аст, аз калла барин сангҳои калон-калон, бе  истифодаи лой ва семент қад рост кардааст,  ба назари кас амонат, ҳоло ҳозир  ғелида мерафтагӣ барин менамояд. Дарвоза аз химча сохта шудааст. Аниқтараш, қисми дохилии он ҳамчун сабат бофта шуда, атрофаш аз химчаҳои тут бо доираҳо, дар мобайнаш аз навдаҳои  қаҳваранг (шояд аз навдаҳои гелос ва ё олуча бошад)  тартиб дода шуда, нақши  на он қадар ба шакли дил  монандро дорад. Ин ба баъзеҳо осори атиқаи ҳунармандиро хотиррасон кунад,  ба одамони дигар ҳамин тавр як чизи оддии аз ночорӣ бунёдшуда ба назар мерасад. Хонаҳо ҳам паст, бетартиб. Шифт ва девори айвонҳои тобистона ҳам аз бӯрё тартиб дода шудааст.

ХАЁЛОТИ НОХУШ

 

         Оё  мардеро, ки  солаш аз ҳафтод гузаштаасту (аниқтараш ҳафтодучаҳорсола шудааст) қаддарози лоғар, мӯйҳои сараш каму сафедгашта, сохта будани дандонҳояш аён, ҳангоми роҳ гаштан каме лангида, эҳтиёткорона қадам мемонад, чашмонаш  хира  ва  аз зери айнак андак маҳзунона нигоҳ мекунад, ба дидан сокин, хотирҷамъ  намояд ҳам, зуд асабӣ мешавад, серҷаҳл, беморнамо, тез оташгирандаро пеши назар оварда метавонед?

         Ана ҳамон кас ман ҳастам.

         Каминаро Ваҳоб Кабирович Кабиров мегӯянд.

         Ҳамсолони ман одатан,  бо таърифу тавсифи корҳои пешинаашон, худро ба минбару раёсат задан, ҳудаю беҳуда  ба  ҳаққи ҳукумат мадҳу сано гуфтан, дар сари тобут ваъз гуфтан, хотираҳо, баъзан шеър навиштан моил мешаванд. Ин чизҳо муоқибили табиати ман аст.  Худо ниоҳ дорад! Ҳатто ба ибораҳои  “бахти куҳансолӣ”, “бобои нуронӣ”, ки газетачиҳо мегӯянд,  бо киноя ва писханд нигоҳ мекунам; барои ман инҳо ибораҳои кӯчагӣ ва носамимӣ менамоянд.  Илоҳо роҳгум шавад,  нақли баъди ҳафтод  “Старость не радость”  (Пиронсолӣ хурсандӣ нест) гуфтани русҳо бо мазмуну моҳияти худ дари ҳамаро нохуш  кӯфтан мегирад. Ҳатто бемориҳо,  хотираҳои нохуш, фикрҳои ногаҳонӣ дар бораи марг ва дигар оҷизиҳо ба лаззат гирифтани ту аз таровати баҳор, оҳангҳои сеҳрангези мусиқӣ,  тамошои чеҳраҳои нозанин халал мерасонад.