ФИРДАВСИЙ  ВА МЕН  ЁКИ ...       

САЙТИНГИЗНИ ИЗЛАДИМ

   

  Фирдавсий ва унинг шоҳ асари   ҳақида талай афсоналар  тўқилган. Буюк шоир “Шоҳнома”ни қирқ йил давомида ёзиб, подшога олиб борган экан. Шоҳ унинг эвазига шоирга бир ҳовуч танга ином этибди.  Фирдавсий бу совғанинг барини эшик олдида турган дарбонга тутқазиб, жўнаб кетган эмиш.

   Бу афсонанинг ўнлаб вариантлари бор ва улар асарнинг қадрини янада кўтариш учун тўқилган бўлса ажаб эмас.  Аслида, Фирдавсий ҳам ўша давр шоирларидек, анчайин қашшоқ  яшаган.  Ўзимизнинг Муқимий. Фурқат, Махмур ва,  сарой шоири бўлмаган,  ижод аҳли ҳам зўрға кун кечиришган. “Ҳазратим, очликдан ўлдим, егали нон бергин манга” дейди Махмур. "Рўзғорим  тебраман, бахти қаролардан бири", дейди  севимлм шоиримиз.

ПИСТИРМАДАГИ ОВЧИ

 

ПИСТИРМАДАГИ ОВЧИ

 

 

                           ЯҚИН ТАРИХ ЯРАЛАРИ еки

                          саксон ёшда ёзганлирим

 

 

 Ҳар қандай гуноҳ, келажакда пистирмада туриб, юрагингни мўлжалга оладиган овчига айланади.

 

   “Кадрларнинг бетиним тебраниши, тасвирнинг хиралигига қараб, манзара ва жараённи ҳаваскор киши тасмага туширганини фаҳмлаш қийин эмасди. Лекин, шунга қарамай, у ноёб  ҳужжат эди. Уйлар ёнар, аммо одамлар ўтни ўчириш ўрнига, саросар кезишар, аёллар, болалар дилхун бўлиб йиғлашар, жон сақлаш илинжида Андижон томонга қараб қочишарди.Гоҳида анашу қочаётганларни ҳам мўлжалга олиб қолишарди

    Айрим кўчаларда қўлига милтиқ, пичоқ, калтак тутган тўдаларни кўриш мумкин эди. Дарвозаларга бўр билан шошилинч тарзда “ўзбек” ёки “қирғиз” деб ёзилганди. Ўша тўда,  ана шу “ўзбек” деб ёзилган уйларга ўт қўйиш, аёллар, болакайларни ўлдиришга отланганди.   Улар ичкарига кириши билан, аввал аёл кишининг дилни ларзага соладиган дардли фарёди дилингни эзар,қўрқинчли шовқун сурондан сўнг кўп ўтмай ёнғин бошланарди...Бир  ўпкавой ов милтиғи билан осмонга  қараб ўқ отар ва мазмунсиз бақирарди.

   Қулочини ёзганича,  дарвозасини кўкси билан тўсаётган аёл уларга  ўзбекчалаб зорланарди:

“ Мен сизларни оналаринг бўламан, айланайлар! Болаларимга раҳмларинг келсин”...

 5.  ИДРОК ЭТГАНЛАРИМ

Одамларни тушуниш қийин. Уларнинг аксари оғма ва беқарор. Қишлоқ ёшлари шаҳарга интилишади-ю, бир азобда ўрнашиб олгач,қолган умрларини қишлоқларини улуғлаш, шаҳар ва шаҳарликларни ёмонлаш, ғийбат қилиш билан ўтказишади. Ёки кексаликни олинг. Ҳамма ҳам мўйсафид ёшларга етишни орзу қилади. Унга етиб олгандан сўнг, кексаликни лаънатлашади. Ўзлари танлаган касбу корни, сайлаган депутат ҳамда ҳукуматни ҳам ёмонлашгани ёмонлашган улар. Эҳтимол, бу қониқмаслик ҳиссидир. Айнан, ана шу ҳис кишини ҳаракатга солар...

* * *

Статистика –ҳақгўй ва даққоқ қария.Фоизма- фоиз айтиб беради: одамлар қанчага кўпайгани, жиноят қанча ошгани, нон истеъмол қилишнинг кўтарилиш динамикаси , гўштнинг қимматлашуви... хуллас ҳаммакўрсатгич – инсоннинг нечоғлик бахтли ёхуд бахтиқаро экaнлигини айтишдан ожиз у!

* * *

Ташвиш сени ташвишга солмагунча сен ташвишни ташвишга солма!

* * *

Халойиқ гавжум бўлиб ўтадиган йўл бўйида икки гадонинг ғижиллашиб қолганига гувоҳ бўлганман.

-Сен, ипирисқи иккинчи бор участкамга келсанг, уриб оёғингни синдираман. Бу ер учун ойида эллик минг тўлаганман!

-Вой, паст-ей! Эллик минг дейди-я!

Мен юз минг сўм бериб чиқдим бу жой учун.

Йўлда давом этар эканман ўйладим: ким экан ана шу гадолардан ҳам бож ўндирган? Албатта, амалдор!

Тиланчидан ҳам паст турган ярамас

! * * *

Онанг қайси тилда алла айтган бўлса, ўша забон, сенинг миллатингдир! Қанақа юрт ёки муҳитда яшвшингдан қатъий назар, миллатингдан тонма, чироғғим..

.* * *

"Мен ўзбекман," деб гариллайдиган, гоҳида миллат номидан гапирадиган, ўзга миллатларни камситишга мойил бўлганларни суриштириб борсанг, илдизи муғул, араб, қозоқ ёки. форсга туташган бўлиб чиқади.